Leeuwarden

WERKGROEP TOEGANKELIJKHEID LEEUWARDEN

P.a. Vereniging Gehandicaptenbelangen Leeuwarden
         Dirk Boutsstraat 36
       8932 CT  Leeuwarden
       E-mailadres:  vgbl@hetnet.nl

Voorwoord

Naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet voorzieningen gehandicapten (1994) werd de Vereniging Platform WVG-Gebruikers Leeuwarden opgericht.

Al vrij snel na de oprichting kwam er een overleg tot stand tussen de dhr. A.N.J. Busse van de afdeling verkeer van de gemeente Leeuwarden en dhr. F. Kalsbeek van het Platform WVG-Gebruikers. Tijdens deze bijeenkomsten werden er niet alleen klachten en vragen besproken, maar ook de toegankelijkheid in zijn algemeenheid en de belemmeringen die ondervonden worden in bijvoorbeeld het Leeuwarder Bos, uitstallingen bij winkels, onveilige oversteekplaatsen etc.. Daarnaast kwamen plannen van de gemeente over veranderingen in de stad aan de orde.

Eind 1996 werd besloten om een Werkgroep Toegankelijkheid op te richten met als doel de huidige en toekomstige plannen en problemen niet meer in kleine kring te bespreken maar daar een grotere groep mensen aan te laten werken.

In de Werkgroep Toegankelijkheid Leeuwarden hebben zitting:

1.    Vereniging Platform WVG- Gebruikers Leeuwarden.

2.    De afdeling verkeer van de gemeente Leeuwarden (advies.)

3.    De afdeling bouwen van de gemeente Leeuwarden (advies).

4.    FSB (Federatie Slechtzienden en Blindenbelang)

5.    De VAC (Vrouwen Advies Commissie voor de woningbouw).

6.     De Bosk  (Bond voor ouders van- en ouderen met een motorische handicap.)

7.     MSVN ( Multiple Sclerose Vereniging Nederland.)

8.     (Ervarings) deskundigen.

Inleiding

De Werkgroep Toegankelijkheid heeft in haar bestaan al heel wat onderwerpen besproken en al dan niet van een advies voorzien.
Hierbij valt te denken aan: de aanleg van wegen, rotondes, nieuwe woonwijken etc.

Enkele jaren geleden heeft de Werkgroep een onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van het Stadskantoor. Hierover is een rapport aangeboden aan de gemeente waarvan we vele suggesties en aanbevelingen terug zien in het pakket van eisen voor de gemeentewinkel.

In afgelopen jaren hebben we ons een aantal malen gebogen over de herinrichting van de binnenstad. Naar aanleiding van de adviezen die we hierbij hebben uitgebracht hebben we gemeend nu een onderzoek te moeten doen naar de toegankelijkheid van de binnenstad.

Positionering en werkzaamheden.

In het kader van de motie Spoelman (P.V.D.A.) over cliëntenparticipatie is de werkgroep toegankelijkheid binnen de vereniging Platform WVG-Gebruikers Leeuwarden officieel gesprekspartner van de gemeentelijke instanties.
De werkgroep houdt zich bezig met toegankelijkheid en bruikbaarheid van:

- openbare gebouwen
- algemeen gebruikelijke voorzieningen
- verkeersplannen en - problemen
- binnenstad
- nieuwbouwwijken
- nieuwbouw- en verbouwplannen.

Concrete projecten sinds de oprichting van de werkgroep toegankelijkheid zijn o.a.  

·        het doen van voorstellen voor het zichtbaar maken van de

    toegangsdeuren van het dienstencentrum Huizum

·        de verkeersdrempels in de Transvaalstraat

·        het bekijken van de plannen voor de herinrichting van de binnen­stad en het proefvak op de Nieuwestad ter hoogte van Tivoli

·        het uitbrengen van een rapport over de (on)toegankelijkheid van het Stadskantoor

Aanleiding.

Nu fase 1 van de herinrichting van de binnenstad nagenoeg is voltooid hebben wij als ervaringsdeskundigen gecontroleerd of het werk volgens plan is uitgevoerd en gekeken naar obstakels en andere onvolkomenheden. Het onderzoek is uitgevoerd op woensdag 20 en 27 september 2000.

Daarvan heeft u nu het rapport in handen.

Inleiding

Het onderzoek naar de toegankelijkheid en het gevoel van gebruiksveiligheid van de bestrating van de binnenstad fase 1 is uitgevoerd aan de hand van:

·        De voorschriften zoals beschreven in het handboek

             "Integrale toegankelijk­heid".

·        De afspraken die er gemaakt zijn omtrent de maximale hoogte van hardstenen banden. Nieuwestad noordzijde max. 3 cm, de overige straten max. 7 cm. Deze maten zijn terug te vinden op de bestektekeningen van de gemeente.

De projectgroep die dit onderzoek heeft uitgevoerd bestond uit:

- mevr. Ienke Bosch- van Hinte (slechtziend)

- dhr. Chiel Buisman (scootmobiel)

- mevr. Hannie Bruinsma (elektrische rolstoel)

- mevr. Astrid v/d Berg – Dijkstra (verslaglegging)

werkgebied  

·        Nieuwestad (Zuidzijde gedeeltelijk klaar)

·        Wirdumerdijk

·        St. Jacobsstraat

·        Peperstraat

·        Groot- en Klein Schavernek

·        en natuurlijk de aansluitingen op alle zijstraten en -stegen.

Er is gelet op:

bestrating:

-         oneffenheden

-         los liggen van

-         gladheid

hardstenen banden:

-         hoogte

-         gladheid

-         kleurcontrast i.v.m. slechtziendheid

-   (ontbreken van) op en afritten

Aanduidingsborden/verkeersborden:

-         plaatsing van (veiligheid,leesbaarheid)  

Bevindingen, aanbevelingen en conclusies.

1. Hoogte hardstenen banden.

Algemeen:

Helaas voldeed geen van de straten aan de overeengekomen hardstenen bandhoogtes van 3 cm of 7 cm.

Nieuwestad

Met name op de Nieuwestad Noordzijde (3 cm) werden grote afwijkingen geconstateerd. Ook de hardstenen banden waarvan gesteld was dat ze niet hoger zouden zijn dan 7 centimeter vertoonden veel afwijkingen naar boven.

De keuze om een hardstenen band aan te leggen op de Nieuwestad Noordzijde blijkt achteraf, mede door de geconstateerde afwijking in hoogte van de hardstenen banden, voor rolstoelgebruikers, uiterst ongelukkig.

De hier gesitueerde winkels zijn voor hen onbereikbaar geworden. Voor slechtzienden die gebruik maken van een zgn. witte stok is er wel een voordeel. Namelijk door naast de hardstenen banden te lopen en deze te gebruiken als geleidelijn botsen ze niet om de haverklap op allerlei uitgestalde waren. Slechtzienden zonder witte stok kunnen problemen hebben met het gebrek aan contrast.

2. Op- en afritten.

Ook aan de op- en afritten viel nogal wat aan te merken.

Zo ontbreekt bij het Groot Schavernek een oprit/afrit zodat rolstoelen hier de stoep niet op of af kunnen komen.

Dit geldt eveneens voor de Haniasteeg, Ipe Brouwersteeg, Doelesteeg, Klokstraat en Auckemastraatje.

(De op- en afritten in de Klokstraat en Auckemastraatje zijn na 20-09-2000 geplaatst maar niet helemaal vlak.)

 Op- en afrit bij  Flottow naar doorsteek Likkepot (Kruising Nieuwestad, St. Jacobstraat, Naauw) zijn niet logisch aangelegd.

3. Gladheid

Met name de pijpen en brollen zijn te glad om met een elektrische rolstoel over te steken. Hierdoor kreeg een van de leden van de groep bijna een ongeluk omdat de rolstoel weggleed en onbestuurbaar werd.

4. Contrast.

Door het ontbreken van contrasterende kleuren zijn de pijpen en brollen een niet te nemen horde voor slechtzienden. Ze kunnen zich hier door hun beperkte gezichtsveld moeilijk oriënteren.

Conclusies:

* Vooral de St. Jacobsstraat als het Groot Schavernek leveren verkeersonvei­lige situaties op. De trottoirs zijn er betrekkelijk smal en er is autover­keer.

* De verkeerssituaties rond het plateau voor de Peperstraat worden als onover­zichtelijk ervaren. Met name de oversteeksituaties zijn voor ouderen, slechtzienden en minder validen moeilijk te nemen.

* De pijpen (Chinese keien) zijn te glad.

- Als de aanbevelingen opgevolgd worden bevordert dat de toegankelijkheid en de veiligheid van valide en mindervalide trottoir- en weggebruikers.

- Na uitvoering van de aanbevelingen zal nog een controleronde plaatsvinden om te zien of er structurele verbeteringen hebben plaatsgevonden.

Aanbevelingen:

• Het is voor de veiligheid noodzakelijk dat in de St. Jacobsstraat op de smalle stoep geen blokkades zijn, vooral als in de toekomst de bus (servicenet) ook nog door deze straat gaat rijden. Een goed handhavingsbeleid hierop is noodzakelijk.
• Per brol (pijp) een geleidelijn aanbrengen.
• Daar waar het kan de aansluitingen in bestrating vlak houden.
• Indien dat niet mogelijk is, de vastgestelde maximale hoogtes niet overschrijden.
• Geen hoogteverschil of een hoogteverschil van maximaal 3 cm was beter geweest. Dan was de toegankelijkheid / bereikbaarheid voor een elektrische rolstoel veel beter.

Bijlage.

Algemene aandachtspunten:

Op verschillende plaatsen werden bouwsteigers aangetroffen waarbij het opviel dat niet elke steiger zo was opgebouwd dat men er onderdoor kon lopen of, met de rolstoel, rijden. Is hier gemeentelijk beleid op mogelijk?

Het onderzoek is gedaan op woensdagochtend waarbij het op de hardstenen banden geplaatste afval een barrière vormde voor de doorgang.

Veelvuldig werd de werkgroep geconfronteerd met op de hardstenen banden geparkeerde motorvoertuigen. De parkeerpolitie zou hier strenger op moeten controleren.

Het tekort aan fietsenstalling en/of wild parkeren van fietsen wordt als vervelend ervaren door rolstoelgebruikers. Voor blinden ontstaan er door lukraak geparkeerde fietsen ronduit gevaarlijke situaties.

Geldautomaat ter hoogte van Schweigmann rolstoeltoegankelijk maken, bestra­ting is nu schuin. Deze is daardoor moeilijk (be)reikbaar.

Obstakels op straat en hardstenen banden:

- afvalzakken/containers

- terrassen

- uitstalling waren / reclame-uitingen

- laden/lossen bevoorradingsverkeer

- parkeren

BIJLAGE: SPECIFICATIES PER STRAAT.

                 FOTOREPORTAGE.

Specificaties per straat:

Bevindingen:  (Getoetst op woensdag 20 september 2000)

Afvalzakken blokkeerden op diverse plaatsen in de straat de doorgang op de stoep.Tevens werden div. zaken bevoorraad. Ook dit zorgt voor onoverzichtelijke situaties. De door de gemeente vastgestelde maximale stoeprandhoogte (7 cm) werd vaak overschreden. Bij een maximale stoeprandhoogte van 3 cm hadden de problemen (afvalzakken steigers en dergelijke)  makkelijker door elektrische rolstoelgebruikers kunnen worden opgelost.

Aanbevelingen:

Het is voor de veiligheid noodzakelijk dat op de smalle stoep geen blokkades zijn, vooral als in de toekomst de bus (servicenet) ook nog door deze straat gaat rijden. (Een goed handhavingsbeleid hierop wordt dan ook sterk aanbevolen.)

Specificaties per straat:

De rest van de  van de Nieuwestad (noordzijde) levert geen probleem op.

Bevindingen:  (Getoetst op woensdag 20 september 2000)

Kleurcontrast stoeprand, grijze Chinese keien, ontbreekt; wel hoogteverschil en daardoor gevaarlijk voor slechtzienden zonder stok.

Het hoogteverschil van de stoeprand varieert ook in deze straat sterk!

Geen hoogteverschil was voor rolstoelgebruikers beter geweest.

De stoep is niet als doorgangsroute te gebruiken i.v.m. uitstalling waren/reclame.

Aanbevelingen:

• Geldautomaat ter hoogte van Schweigmann rolstoeltoegankelijk maken.
• Daar waar aangegeven, zijstraten zonder hoogteverschil laten aansluiten.
• Bioscoop Tivoli toegankelijk maken voor (el.) rolstoel/ scootmobiel

Specificaties per straat:

Bevindingen:  (Getoetst op woensdag 27 september 2000)

• Op diverse plaatsen ontbreken op/afritjes.
• Hoogte stoepranden varieert op deze locaties ook weer sterk.
• Ontbreken op/afritjes, Groot Schavernek groot probleem i.v.m. verkeersveiligheid.
• Uitstallen waren op stoep Groot Schavernek om die reden groot probleem.
• Het uitstallen van waren op de drukke kant van de Nieuwestad is in verband met de breedte van deze stoep geen probleem, mits de op/afritten maar vrij blijven.
• De Pijpen zijn glad. Met name op de gedeeltes met de Chinese keien.

Aanbevelingen:

• Op/afritjes aanbrengen daar waar aangegeven.
• Maatregelen treffen zodat wild parkeren van fietsen  ter hoogte van de Oude Lombardsteeg in het vervolg uitgesloten is.
• Op de stoep van Groot Schavernek geen uitstallingen op de stoep. Uitwijken naar de straat levert gevaar op i.v.m. autoverkeer aldaar. Groot Schavernek verdient extra aandacht i.v.m. onveilige verkeerssituatie!
• De pijpen (Chinese keien) zijn glad en daardoor met name in regen- en wintertijd levensgevaarlijk voor alle weggebruikers. Er is er al een van onze leden met een elektrische rolstoel weggegleden. Omstanders brachten de rolstoel tot stilstand. Anders waren de gevolgen niet te overzien geweest. Gemeente verantwoordelijk en aansprakelijk voor onveilige situatie. Wij raden u sterk aan om op de pijpen maatregelen te nemen! B.v. door het stroever maken van het wegdek en 's winters indien nodig goed te strooien.

Specificaties per straat:

• De op/afrit voor de Doopsgezinde gemeente is veel te hoog.
• Oversteek bij Arke naar Mc. Donalds sluit goed aan maar wordt soms geblokkeerd door fietsen of afvalzakken (Oprit bij Mc. Donalds)

Bevindingen:  (Getoetst op woensdag 27 september 2000)

Zie boven.

De hoogte van de trottoirbanden varieert ook op deze locatie weer sterk.

Door de grote breedte van de trottoirs is dit minder erg, daar het verplicht de straat op moeten door hinderlijke obstakels in de praktijk niet voor zal komen.

Aanbevelingen:

• De Oversteek bij Arke naar Mc. Donalds word soms geblokkeerd door fietsen of afvalzakken op de op/afrit van Mc. Donalds. Dit moet zo veel mogelijk worden voorkomen.
• De op/afrit van de Doopsgezinde Gemeente verlagen.
• De op/afrit tegenover de Doopsgezinde Gemeente verlagen. (nr 27 Primafoon)

Specificaties per straat:

Bevindingen (Getoetst op woensdag 27 september 2000)

Peperstraat: Zie boven

Plateau voor de Peperstraat: Het gebied op en rond het plateau voor de Peperstraat wordt als heel onoverzichtelijk ervaren, het verkeer gaat hier kris kras door elkaar. Dit geeft een gevoel van onveiligheid, met name in oversteeksituaties.

Vooral mensen die slecht ter been zijn, slecht zien of zich niet snel kunnen verplaatsen hebben hier last van.

Aanbevelingen:

Waar nodig op het gebied op en rond het plateau voor de Peperstraat zebra oversteekplaatsen en geleidelijnen aanbrengen.

Op de Brollen ook geleidelijnen plaatsen.

 Foto bijlage onderzoek toegankelijkheid binnenstad